Sunday, July 27, 2008

Excerpt: Ang Pagbasol

Attempting my first story in Bisaya:

Sa mga dagkong kaliwatan, adunay isa o duha ka kadugo nga salikwaut. Ilaha Nona, ang balikakaw kadto si Tia Mila. Mag-seisenta na, tarong ug barog, usa ka maestra didto sa States, maayuhon sa iyang pipilang kaila; pero nagtiguwang dalaga, mahilumon sa mga pagtapoktapok sa mga pariente, usahay mawala sa iyang kaugalingong huna-huna. Ug di-a pa: madayganon sa iyahang istyurya, wala'y kabalaka kung kinsa'y maligsan sa iyahang mainit nga gipangsulti, ma-ong bantog ang kaisog ug ginakuyawan sa tanan.

Busa, dili kaayo kinaham si Tia Mila iyang mga kapamilya. Kung magbakasyon gikan sa States, antuson na lang sa iyang mga pag-umangkon dala sa respeto (ug, maski wala'y mo-angkon, dala apil sa pagkamahinatagon ni-ini). Karong dagko na ug nagsi-iyahay na ang mga igso-on ug ig-agaw, balhin-balhin sa pakigpuyo si Tia Mila kada bisita.

Natungnan nga ilaha Nona gapuyo si Tia Mila, ug gihangup niya kini karon sa iyang sala. Kape ug biskwit, dala ang mga paghinumdom sa mga mi-agi sa ilang kabanayan: ma-o kadto ang alatimanon katong hapuna. Ga-lugnot ang huna-huna ni Nona ug pangita ug hilisgutan sa ilang kabildo, maayo gani ug maayo ang buot sa tigulang.

Nasumpo ang ilang istorya ni-atong nakadungog sila ug dakong langas didto sa kusina. Nasabwag ang mga baso, maayo na lang gani nga plastik lamang kini, ug nag-untol-untol sa salog samtang gabuylog.

"Hoy, Teddy! Na-unsa man na diha?" Wala kapuggong si Nona ug siyagit. Gisiplat niya si Tia Mila, apan murag wala ray nahitabo nga gadimdim gikan sa iyang tasa.

"Wala, Ma!" tubag sa iyang kinamagulangan. "Si Bingo man gud, dangag kaayo!"

"Dili uy, ikaw baya to," sumbong sa iyang ikatulo.

"Na! Ayaw mo pag-away dinha, kay gisamok ninyo si Lola Mila ninyo!"

"Sorry gud, uy!" ulahing tubag ni Teddy. Nadunggan nilang gipangpunit sa mga bata ang nangatagak nga mga baso.

Nagpanghupaw si Nona: "Hay, Tia, mga bato giyod no?"

"'Sadgi lang na sila," ingon ni Tia Mila. Katingad-an kaayo pero murag layo ang pananaw ni-ini, murag dili si Nona ang gi-ingnan. "Mga bata...."

Nahimotang si Nona kay batok sa iyang gikahdlokan, hapsay ra kaayo si Tia Mila. Ug wala gahuna-huna, mi-ingon: "Hay! lisod kaayo ang kinabuhi karon, Tia. Daghan ka-ayog gastuhunon, ta-as ra ba kaayo ang mga presyo. Labaw pa giyod nga upat ang amo-ang anak."

"Ma-o ba?" ingon ni Tia Mila, pero murag wala naminaw.

"Aw, giyod! 'Sus! Si Dennis man gud. Duha ra baya to ang among gustong anak. Dah! uy! Wa man gut namatngan...."

Nitul-id ang barog ni Tia Mila, ni-gahi ang buko-buko. Gibutang ang tasa sa platito, ug gitutukan si Nona.

"Ma-o di-ay? Kinsa sa ilaha ang dili nimo gusto?"

"Tia?"

"Kinsa man? Si Teddy? Si Peter? Si Bingo? O si Lucy?"

2 comments:

  1. I read the entire thing.. :D (fine, half.) my bisaya needs work. I didn't understand a thing.I'm working on it!

    ReplyDelete
  2. He he, this is also pretty much my first attempt at a Bisaya story, so the fault may not entirely be yours.

    I hope I'll be able to understand it after I'm done with it.

    ReplyDelete